H
HÀ
HÀN
HÀNH
HÀNH T
HÀNH TI
HÀNH TIN
HÀNH TINH
HÀNH TINH X
HÀNH TINH XA
HÀNH TINH XAN
HÀNH TINH XANH
HÀNH TINH XANH I
HÀNH TINH XANH II
HÀNH TINH XANH I
HÀNH TINH XANH
HÀNH TINH XAN
HÀNH TINH XA
HÀNH TINH X
HÀNH TINH
HÀNH TIN
HÀNH TI
HÀNH T
HÀNH
HÀN
HÀ
H
Trong tiến trình dựng phim Hành Tinh Xanh II
chúng tôi đã thám hiểm mỗi góc khuất của thế giới dưới nước.
Chúng tôi đã chạm trán với những sinh vật phi thường,
và khám phá ra cái nhìn mới làm sao sinh vật sống được dưới những con sóng.
Đã nhiều năm chúng tôi nghĩ các đại dương bao la
và các cư dân vô cùng đông đúc
không gì chúng ta có thể làm để tác động trên chúng.
Nhưng giờ chúng tôi biết điều đó là sai lầm.
Các đại dương giờ đang bị đe dọa như chưa bao giờ thấy trước đây trong lịch sử loài người.
Trong tập cuối cùng này,
chúng ta sẽ gặp những người tiên phong đang cố xoay chuyển vấn đề.
Mọi người đang giúp cứu thoát những cư dân dễ tổn thương nhất của đại dương
và cống hiến cuộc sống của họ để bảo vệ biển cả.
Nhưng thời gian có còn không?
Nhiều người tin rằng các đại dương của chúng ta đã đạt đến đỉnh điểm.
Hành tinh xanh của chúng ta mỏng manh như thế nào?
HÀNH TINH XANH CỦA CHÚNG TA
Mùa đông ở vòng Bắc Cực.
Mỗi năm, vùng nước của Na Uy chuẩn bị sẵn sàng
cho một trong những quang cảnh vĩ đại nhất của đại dương.
Trên một tỉ con cá trích đổ vào khu vực này.
Đội quay Hành Tinh Xanh II phải mất 3 năm
để quay lại cảnh tượng đáng ngạc nhiên này.
Sự tập trung đông con mồi như thế đã thu hút
một số lượng lớn thú săn mồi.
Cá kình
và cá voi lưng gù.
Nhưng sự di cư này không phải luôn luôn hào phóng.
Leif Notastad là một nhà khoa học ngư nghiệp Na Uy.
Đó là một trong những ngư trường quan trọng nhất
mà chúng tôi đã có hàng bao thế kỷ nay dọc theo toàn bờ biển Na Uy.
Nhưng vào cuối những năm 1960
cá trích chúng tôi thấy ở đây đã giảm xuống đột ngột.
50 năm qua, việc đánh bắt quá ào ạt
làm cá trích gần như biến mất.
Cá kình được thấy như là những đối thủ
và hàng trăm con đã bị giết.
Chỉ sau khi chính quyền Thụy Điển đặt ra luật hạn chế
cá trích mới phục hồi lại.
Cho đến hôm nay, đây lại là một ngành ngư nghiệp đạt nhiều năng suất,
được đội ngũ các nhà khoa học giám sát chặt chẽ.
Nhà sinh học biển Eve Jourdain
là một trong những chuyên gia về cá kình.
Từ năm 1982, cá kình được bảo vệ ở Thụy Điển
và chúng tôi có một trong những quần thể cá kình đông nhất trên thế giới ngoài kia.
Giờ có đến hàng ngàn con cá kình ở đây.
Nhưng với việc có qua nhiều miệng ăn bao gồm cả chúng ta,
liệu những lỗi lầm trong quá khứ có thể tránh khỏi?
Để trả lời cho câu hỏi sống còn này,
Eve và đội của cô ấy đã gắn thẻ có máy quay nhiều cảm thụ.
Với việc gắn thẻ chúng tôi cố gắng quan sát cá kình tương tác với con mồi thế nào.
Chúng săn mồi và tất cả các hành vi dưới nước
mà chúng ta không thể thấy từ trên thuyền.
Chiếc thẻ được gắn vào cá kình
ở vị trí chính xác.
Nó đến kìa. Nó đến kìa.
EVE: Oh, gắn chính xác lắm.
Đó là phương cách ít xâm hại nhất. Nó dính chặt vào bằng cách hút.
Nên nó không gây trầy xát cho cá kình về sau này
đó là thứ mà chúng tôi rất thích.
Trong khi nghiên cứu về cá kình,
Eve ghi nhận một thay đổi đáng ngại trong hành vi của chúng.
Chúng đã giải quyết vấn đề theo cách dễ dàng để có bữa ăn.
EVE: Chúng tôi thấy rằng cá kình
chờ những chiếc thuyền đánh bắt thả lưới xuống.
Nó có tác dụng như tiếng kẻng báo giờ ăn
và tất cả cá kình xung quanh tụ họp lại.
Hầu như có nhiều cá trích trượt qua lưới
và đây chính xác là điều cá kình chờ đợi.
Nhưng chiến lược mới này khá nguy hiểm, khi Eve đã chứng kiến.
Chúng tôi đã ở đó để giám sát hành vi của cá kình
quét quanh qua lưới.
Và chúng tôi thấy một con đực lớn trưởng thành
thực sự bị mắc vào lưới.
Khi các ngư dân bắt đầu kéo lưới
cá kình hoảng sợ
và cố kéo hết sức có thể.
Con cá kình này đã thực sự chiến đấu cho cuộc sống của mình.
Việc đánh bắt khan hiếm khiến ngư dân
cho phép mình trước khi mở lưới ra.
Nhưng việc đó mất thời gian.
EVE: Đó là một quá trình kéo dài.
Chúng tôi nghĩ con cá kình sẽ chết do kiệt sức.
May mắn thay, các ngư dân cuối cùng cũng làm trống được lưới
phóng thích được con cá kình đang mệt lử.
Đó là một cảm giác nhẹ nhỏm khi thấy con cá kình tự đo
và trở về xum họp với gia đình.
Với việc các động vật biển có vú và con người tranh đua trực tiếp với nhau
tai nạn là không thể tránh khỏi.
Hai ngày sau khi gắn thẻ cho một con cá kình,
nó phát ra tín hiệu và Eve đã tiếp nhận được.
Cái thẻ này chứa đầy bí mật, bạn biết đấy,
vì nó đã được gắn lên cá kình vài ngày
và sẽ tiết lộ chính xác cá kình đã làm gì.
Những hình ảnh ghi nhận được tiết lộ kỹ thuật săn mồi theo từng chi tiết.
Chúng lặn bên dưới quả bóng mồi
và tung ngược lên.
Cái đuôi vỗ làm choáng váng cá trích.
Eve còn có thể biết được cá kình đã ăn bao nhiêu cá trích.
EVE: Chúng có thể là bất tỉnh 30 con cá trích chỉ với một cú đập đuôi.
Và thật ngạc nhiên khi
tất cả những cá thể trong bầy đều chia sẻ những con cá trích bất tỉnh.
Và không chỉ có cá kình săn mồi ở đây...
cá voi lưng gù cũng bị thu hút đến bữa yến tiệc.
Chúng cũng được gắn thẻ và theo dõi
bởi nhà khoa học Leif
để có những hình ảnh cá trích bị cá voi lưng gù ăn như thế nào.
Cá voi sẽ lấy đi dưới 1% số cá trích.
Các ngư dân lấy đi dưới 10%.
Như vậy là quân bình cho mọi người.
Cho thấy chúng ta cố giữ kho dự trữ
theo cách lâu bền.
Nhưng cũng có thể ước lượng 1/3 số lượng đánh bắt ở đại dương
là khai thác quá đáng.
Việc phục hồi đáng kể số cá trích ở đây
chỉ ra rằng việc đánh bắt đã được giám sát cẩn thận.
Sự ngược đãi của chúng ta đối với biển cả đã mang lại nhiều hậu quả.
Một số có thể dự đoán trước,
nhưng một số khác đã gây nhiều ngạc nhiên.
Đông Nam Á.
Các rạn san hô ở đây giàu có nhất hành tinh.
Nhà sinh học biển Steve Simpson,
khám pha ra âm thanh quan trọng như thế nào
đối với các động vật sống ở các thành phố san hô bùng nổ này.
STEVE: Chúng ta giờ nhận ra bằng cách nghe dưới nước
là loài cá đã tạo ra những âm thanh này.
Chúng dùng âm thanh để thu hút bạn tình.
Để xua đuổi thú săn mồi.
Bạn có thể nghe những tiến lốp bốp, tiếng kêu ủn ỉn tiếng ùn ục và tiếng lách cách.
Có một ngôn ngữ dưới nước
mà chúng ta mới bắt đầu hiểu.
Sử dụng các ống nghe dưới nước hiện đại theo nhiều hướng,
Steve đang cố tìm hiểu nghĩa của những điệp khúc tuyệt vời này
bằng cách khám phá ai gây ra những âm thanh đó.
Một con cá đặc biệt thích nói.
Có lẽ là cư dân nổi tiếng nhất rạn san hô.
Cá hề.
Trong khi quay loạt phim này,
chúng tôi theo dõi một gia đình cá hề hình yên ngựa đặc biệt
khi chúng tìm nơi thích hợp để đẻ trứng.
Đó là một công việc đầy tiếng ồn.
STEVE: Đối với cá hề, âm thanh là tất cả.
Chúng dành cả ngày để nói chuyện với nhau.
Bạn sẽ nghe những tiếng kêu tỏ ưu thế và sự phục tùng.
Bạn sẽ nghe những con khác gọi nhau.
Có vẻ như chúng cũng dùng âm thanh
để tự bảo vệ trước các thú săn mồi quanh rạn san hô.
Bao gồm cá hồi san hô.
Liệu con cá hồi giả này có ảnh hưởng đến cá hề?
Chúng phản ứng ngay tức khắc.
Bằng cách bắt chước cá săn mồi,
Steve sẽ thu được âm thanh cảnh báo mà không đặt chúng trước nguy cơ.
STEVE: Bạn có thể thực sự nghe tiếng kêu liên hồi của con mái
làm cho con cá hồi kinh hãi bỏ đi.
Và những tiếng kêu bốp, bốp... Pop, pop, pop.
Như muốn nói, "Tôi vẫn ổn. Tôi vẫn còn sống đây."
Nên chúng có những ngôn ngữ bằng âm thanh mà chúng dùng
để bảo vệ bầy đàn chống lại cá hồi san hô.
Nhưng sự khám phá đó dẫn tới lo ngại trầm trọng.
STEVE: Các con cá sẽ kêu liên hồi khi gặp thú săn mồi.
Nhưng ngay khi chiếc thuyền vừa đi khỏi chúng có vẻ mất tập trung.
Những tiếng ồn đó hoàn toàn làm thay đổi cách ứng xử của cá.
Không có khả năng tự nghe tiếng ồn của con thuyền,
cả gia đình cá không cảnh giác với nhau trước mối nguy hiểm.
Và giờ chúng rất dễ bị tấn công.
Bạn nghĩ có bao nhiêu chiếc thuyền đang chạy quanh.
Tất cả những chiếc thuyền, tất cả đang chạy xa bờ.
Tất cả những tiếng ồn chúng ta tạo ra ở đại dương
bạn nhận ra chúng ta đã nhấn chìm bao nhiêu
tiếng ồn sinh học tự nhiên này,
vô tình lấy đi lấy đi của sinh vật khả năng nói chuyện với nhau.
Tất cả tiêng ồn này có thể mang lại những hậu quả trầm trọng cho nhiều loài cá rạn san hô
vì những con non của chúng, ngay khi vừa nở ra đã bị quét ra biển khơi.
Ở đó chúng ăn và lớn lên đến khi đủ mạnh để lội trở lại.
Và tìm ra rạn san hô, chúng dùng âm thanh.
STEVE: Chúng nghe trộm. Chúng nghe thấy những âm thanh chúng có thể nghe
và chúng dùng nó để chọn rạn san hô nào chúng muốn làm nơi trú ngụ.
Nhưng rõ ràng vì chúng ta thêm những tiếng ồn này vào đại dương
thật là kỳ diệu khi chúng có thể nghe tiếng của rạn san hô.
Tiếng ồn do con người giờ có khắp nơi trên đại dương.
Và nó có tác động lên các loài sinh vật biển.
Từ con cá tí hon
đến cá voi khổng lồ.
Nhưng Steve tin có những giải pháp.
STEVE: Tiếng ồn ở đại dương là một vấn đề thực sự.
Nhưng chúng ta có thể kiểm soát.
Chúng ta có thể chọn nơi chúng ta tạo ra tiếng ồn.
Chúng ta có thể chọn lúc nào chúng ta tạo ra tiếng ồn.
Chúng ta có thể trực tiếp làm giảm số lượng tiếng ồn
và chúng ta có thể làm điều đó bây giờ.
Giờ chúng ta chỉ có thể nhận ra
tác động tiếng ồn chúng ta trên những cư dân của đại dương.
Những dạng khác của ô nhiễm mà chúng ta đã quen thuộc.
Kể từ khi phát minh ra hàng trăm năm nay,
plastic đã trở nên một phần không thiếu trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta.
Nhưng mỗi năm, 8 triệu tấn plastic
kết thúc ở đại dương.
Và ở đó, chúng gây tác hại chết chóc.
Trong khi quay các tập phim Hành Tinh Xanh II,
đội quay đã tìm thấy plastic trên mỗi đại dương.
Ngay cả ở những nơi xa xôi nhất.
Đảo South Georgia.
cách Nam cực 1.500km về phía bắc,
vùng hoang dã tách biệt này là nơi sinh sản
cho số lượng lớn chim cánh cụt và hải tượng (elephant seals).
Nó cũng là chỗ làm tổ ưa thích
của phần lớn các loài chim.
Một con chim hải âu lớn.
Ở đây chúng ta cũng đã biết những khoảng cách xa xôi
những đôi cha mẹ cổ xưa có thể cho con cái chúng cơ hội tốt nhất để sống còn.
Mỗi đôi cha mẹ tận tụy vượt qua hàng ngàn dặm đường để tìm cá và mực
cho con non đang đói ăn.
Nhưng dù có những cố gắng của chúng,
quần thể chim hải âu vẫn đang sụt giảm.
Lucy Quinn là một thành viên của đội British Antarctic Survey (Đội Khảo sát Bắc Cực Anh quốc)
khảo sát về chim ở đây trong 40 năm qua.
LUCY: Chỉ cần nhìn qua cuộc khảo sát kéo dài
bạn cũng có thể có cảm nhận về các loài sinh vật này.
Và chim hải âu ở đây, đã giảm trong vòng 10 năm qua.
Sự giảm sút số lượng có thể do một số lý do
Trong khi đi săn mồi ở biển,
hải âu có thể mắc vào vì bị chìm bởi các thiết bị đánh cá.
Nhưng Lucy đặc biệt cảnh báo
thứ gì chim cha mẹ mang về cho con non của nó.
LUCY: Chim hải âu có khả năng ợ ra
một số thức ăn chúng không tiêu hóa.
Và qua đó chúng ta có thể biết chúng đã ăn gì.
Trong thực đơn của con hải âu non khỏe mạnh nên có những thứ như là mực.
nên chúng ta có thể tìm thấy cái mỏ con mực trong các viên thức ăn.
Và đối với những thứ như cá chúng ta có thể thấy xương.
Nhưng những con non này đã ăn những thứ gì rất khác biệt.
Chúng ta có một số plastic mà con non tội nghiệp đã ăn phải.
Túi plastic.
ở đây chúng ta có một số túi đựng thức ăn. Giống như gạo.
Thật may mắn cho con non này, nó đã tìm cách nhả thứ này ra khỏi dạ dày của nó.
Nên, đưa ngón tay vào, không còn miếng plastic nào trong đó
trước khi nó đủ lông đủ cánh.
Đối với những con non khác, plastic có thể gây chết.
LUCY: Thật đáng tiếc, có một cái tăm bằng plastic
đã thực sự xuyên qua dạ dày.
Một thứ rất nhỏ nhưng cũng đủ giết con chim.
Thật buồn khi thấy như vậy.
Lucy thu thập được những mẩu plastic quanh tổ chim.
LUCY: Đây là những thứ đã được ợ ra trong mùa vừa qua.
Và chúng đã được đánh giá thấp
vì chúng là những thứ chúng ta tình cờ gặp phải.
Còn có những thứ chúng ta chưa bao giờ thấy.
Để tìm ra những thứ rác rưởi này đến từ đâu,
Lucy và đội cô ấy đã gắn thiết bị định vị toàn cầu (GPS) để theo dõi chim trưởng thành.
LUCY: Nó cho thấy chúng đi tìm thức ăn cho mình nơi nào
và thức ăn nào mang về cho con non.
nó thực sự cho chúng ta thấy chúng đã nhặt được plastic
cách xa hàng ngàn dặm.
Plastic đến từ các đống ngoài biển
hoặc có thể từ nhà con người.
Plastic trôi vào các con sông và đổ ra biển.
Đây không phải là vấn đề ở những vùng xa.
Đây là vấn đề toàn cầu.
Và rác thải của chúng ta đã vào các đại dương.
Đó là vấn đề chúng ta cần giải quyết.
Ở một số nơi của đại dương,
người ta ước lượng có trên một triệu mảnh plastic
cho mỗi dặm vuông.
Và chúng ta chỉ mới bắt đầu khám phá
chúng tác hại lên các đời sống ở biển như thế nào.
Ở bờ đông của Hoa Kỳ,
các nhà nghiên cứu đã thăm dò những cái chết bí ẩn của cá heo con.
Một đội dưới sự hướng dẫn của Tiến sĩ Leslie Hart.
Đây là một con cá heo non.
Có thể chỉ hơn một tuổi.
Chúng ta sẽ tìm ra thông tin tại sao con cá heo này chết.
Hãy nhìn con cá heo non này...
Nó còn rất trẻ, thật là đau buồn.
Leslie lấy các mẫu mô.
Phân tích hóa học có thể mang lại các chứng cớ quyết định.
LUCY: Chúng ta thực sự shock với nồng độ cao của các độc tố
được phát hiện ở con cá heo này.
Con non này chết vì nhiều lý do.
Nhưng chúng tôi nghi ngờ những độc tố do con người gây ra giữ vai trò chính.
Và chất plastic có thể là một phần của vấn đề.
Trước đây ở đại dương,
plastic phân hủy thành những phần tử rất nhỏ.
Những chất plastic vi thể.
Cùng với các hóa chất công nghiệp được dẫn lưu vào đại dương
những thứ này tạo thành một dung dịch rất độc.
LESLIE: Những sinh vật phù du
có thể lầm lẫn như thức ăn.
Rồi sinh vật lớn hơn ăn sinh vật phù du.
Rồi cá lớn ăn cá nhỏ,
và cứ thế.
Cá heo ở đỉnh của chuỗi thức ăn
và giờ có thể nghĩ rằng các chất gây ô nhiễm đã thâm nhập vào mô của chúng
tới mức độ sữa con cá heo mẹ nhiễm độc có thể giết con non.
Ô nhiễm công nghiệp và phân hủy rác thải plastic
đã ảnh hưởng lên toàn bộ sự sống ở đại dương.
Trên thế giới, mọi người cống hiến cho cuộc sống của đại dương
để cứu lấy những sinh vật biển bị nguy cơ nhất.
Và đây, ở biển Caribbe.
Mỗi năm trên vài hòn đảo,
một sự kiện đáng chú ý xảy ra.
Khi mặt trời lặn,
những con bò sát khổng lồ nổi lên.
Sinh vật ấn tượng này chuẩn bị...
Whoops.
Chuẩn bị đẻ trứng
là loài lớn nhất trong các loài rùa.
Một con rùa lưng da (leatherback).
Chúng có thể lớn đến nửa tấn.
Và chúng có tổ tiên cách đây hàng trăm triệu năm trước
từ thời kỳ khủng long.
Nhưng thời gian gần đây số lượng của chúng đã giảm sút đáng kể.
Tuy nhiên ở đây, trong vùng biển Caribbe có một niềm hy vọng.
Rùa lưng da rời khỏi biển
để đẻ trứng trên cát khô.
Nhưng khi ra khỏi nước, những sinh vật khổng lồ này dễ dàng là mục tiêu của người đi săn.
Trong một ngôi làng nhỏ ở Trinidad,
Len Peters đã có kinh nghiệm cho việc chăm sóc ban đầu này.
Tôi lớn lên trong một gia đình mà chuyện ăn thịt rùa xem như bình thường.
Tủ lạnh luôn có thịt rùa.
Mọi người... Mọi người luôn thu hoạch thịt rùa, trong đó có cha mẹ tôi.
Chỉ đến khi tôi tiếp xúc
với việc công bố về rùa lưng da
đang gần bị tuyệt chủng.
Và không ai chăm sóc.
Điều đó khêu gợi sự quan tâm của tôi.
Len đặt tương lai của loài rùa lưng da này vào đôi bàn tay mình.
Anh bắt đầu đi tuần tra trên bờ biển vào ban đêm để bảo vệ rùa.
Một việc làm dũng cảm.
LEN: Chúng tôi gặp phải sự đối kháng mãnh liệt.
Mọi người tấn công chúng tôi vào ban đêm.
Có người còn lăng mạ tôi.
Nguyền rủa tôi.
Có người còn tấn công tôi bằng dao rựa.
Thực sự là giai đoạn căm phẫn dành cho tôi.
Nếu Len muốn cứu những con rùa này
anh cần vượt qua toàn cộng đồng.
LEN: Chúng tôi phải tìm cách cho dân làng hiểu lợi ích
khi còn sự hiện diện của những động vật này.
Anh bắt đầu cổ vũ các khách du lịch thăm viếng bờ biển
và huấn luyện dân làng trở thành người hướng dẫn du lịch cho họ.
Giúp bảo đảm tương lai cho những con rùa này,
anh đã gởi thông điệp cho thế hệ kế tiếp.
Xem nào... Kích thước to nhất mà rùa lưng da lớn lên là bao nhiêu?
Uh, Shanie.
- 900kg. - Chính xác.
Rùa lưng da có thể lớn đến 900kg.
Đó là một con rùa lớn.
Việc làm khó nhọc của Len đã được đền đáp.
Và giờ, thái độ mọi người đã thay đổi.
LEN: Chúng tôi dành chút ít thì giờ để đến với dân làng.
Dần dần họ bắt đầu quan tâm.
Chúng tôi kêu gọi được những người săn trộm động vật
tham gia trong chương trình bảo tồn.
Cũng như việc bảo vệ những con rùa trưởng thành,
đội cũng góp nhặt bất kỳ cái trứng nào bị ngập lụt khi thủy triều lên.
LEN: Nếu các trứng được đẻ quá gần biển,
chúng tôi mang đi chỗ khác và chôn chúng lại.
Nhờ vào sự cố gắng của cả cộng đồng,
các con rùa này có cơ hội thay đổi vận may của mình.
Giờ có thể nghĩ đây là nơi
số lượng rùa da tập trung đẻ trứng đông nhất trên toàn thế giới.
LEN: Khi bắt đầu cao điểm mùa đẻ trứng,
có đến 30-40 con rùa mỗi đêm.
Giờ đã trên 500 con.
nên, chúng tôi đã thấy số lượng gia tăng từ 40 con
lên 500 con rùa mỗi đêm, trong vòng 20 năm.
Những con rùa mới nở quí giá cũng được giúp đỡ.
Bất kỳ con nào trồi lên vào ban ngày đều được góp nhặt
đưa về chỗ an toàn dưới biển, tránh lũ chim đói.
Con rùa lưng da nhỏ này phải đối diện với hàng ngàn nguy cơ
trước khi nó trưởng thành và quay lại bờ biển nơi nó nở ra.
Và những nguy hiểm đó sẽ gia tăng
vì những thiệt hại chúng ta đã gây ra cho đại dương.
Chào may mắn nhé con rùa nhỏ.
Bảo vệ vùng sinh đẻ trên bờ biển
có thể cải thiện vận may cho một số loài sinh vật biển,
nhưng che chở chúng khi chúng tiến đến vùng biển mở là điều khó khăn.
Ở đó, có rất ít sự bảo vệ.
Mỗi đêm, có đến hàng ngàn dặm dây câu với đầy những lưỡi câu được giăng ra.
Nó đủ kéo quanh trái đất hai vòng.
Lưới cá đủ chôn vùi nhiều nhà thờ
bắt lấy hàng trăm tấn cá cùng lúc.
Những kẻ đi khoảng cách xa xôi như cá mập đặc biệt đứng trước nguy cơ.
Người ta ước lượng có đến 10 triệu con bị giết mỗi năm,
kể cả con cá lớn nhất ở biển, cá nhám voi.
Nhà sinh học về cá mập Jonathan Green cho rằng
thời gian đã hết cho các sinh vật tuyệt vời này.
Chúng ta biết họ đã đánh bắt với tốc độ khủng khiếp.
Họ đã bắt đi hàng hàng, có thể là 10.000 con mỗi năm.
Nếu đó là sự thật,
chúng ta không biệt có thể chống cự lại được bao lâu trước áp lực đánh bắt như thế.
Để cứu chúng, Jonathan đang cố tìm hiểu
huyền thoại nơi chúng sinh ra.
Và bước đầu, đã có mấu chốt về nơi đó.
Cá mập voi đang mang thai được nghĩ là đi xuyên qua Thái Bình Dương
tới đảo Darwin trong quần đảo Galapagos.
Jonathan đã gắn chiếc thẻ
có máy quay nhiều thụ cảm cho một con cái đang mang thai.
Okay. Chúng ta sẵn sàng xuất phát.
Con cá nhám voi này chỉ ở vùng này trong vài ngày.
Đây có thể là cơ hội duy nhất cho anh ấy.
Jonathan phải gắn thẻ trước khi cá nhám lặn đến độ sâu nguy hiểm.
Chiếc thẻ vẫn còn dính vào chiếc vi khổng lồ trong vòng hai ngày
trước khi nó tự động rời ra.
Khi truy xuất, nó phát hiện một số hành vi bất thường.
Oh, thật hay, thật hay.
Có một con cá mập da lụa cọ xát vào ngay trước mặt. Bên phải cá nhám.
Các con cá mập da lụa cọ vào lớp da nhám của nó,
có lẽ để cạo ký sinh trùng.
Những con cá mập săn mồi này làm cho mặt biển là nơi không an toàn
cho tất cả các loài cá con.
Có một điều ngạc nhiên trong hình ảnh lưu trữ.
Chiếc thẻ phát hiện cá nhám voi lặn đến
độ sâu 600m.
Nhưng ở dưới đó, quá tối đối với máy quay.
Cách duy nhất Jonathan có thể chứng minh nếu nó đang sinh đẻ
là phải lặn xuống và quan sát.
Ra khỏi bóng tối, hình dạng con cá dần hiện ra.
Một con cá mập voi to lớn khác.
Oh, xem cô nàng kìa. Nó nhìn về phía chúng tôi. Ngay phía chúng tôi.
Nó thật to lớn.
Nhìn cái bụng nó đi. Thật to.
Đó là một con cái lớn đang mang thai.
Nó lội quanh. Nó lội quanh.
Để xem được chúng ta phải theo sát nó. Chúng ta có thể đuổi theo dưới biển.
Nó dẫn chúng tôi xuống vùng tối đen.
Trong vòng kiểm soát. Đã qua 100m, đang lặn xuống.
Đang lặn xuống. Tôi nghĩ là nó đang tăng tốc.
Nó quá nhanh.
Và với dòng nước mạnh đang chảy ngược về phía họ, chiếc tàu ngầm không thể giữ được tốc độ.
Nhưng lần đầu tiên, Jonathan chính mắt trông thấy
chính xác nơi con cá nhám voi hướng đến.
Điểm đặc biệt gì khiến đảo Darwin có thể mang lại
chỗ trú ẩn an toàn cho các cá nhám voi con, nơi thú săn mồi không thể đến được?
Những điều kiện hoàn hảo cho những năm thời thanh niên
của những sinh vật biển khổng lồ xuyên đại dương này.
Thật không thể tin được.
Giấc mơ trọn đời.
Sự khám phá của anh về con cá mập voi mang thai
thăm viếng lãnh địa thật sâu ở đáy biển
là bằng chứng mạnh mẽ nơi sinh vật khổng lồ sinh con.
Nêu tôi có thể chứng minh được chúng sinh con trong vùng biển này,
rồi chúng ta có thông tin cần thiết
để đến chính quyền và nói,
"Các anh phải bảo tồn con đường chúng di trú."
Và như vậy, chỉ như vậy, chúng ta mới đủ khả năng bảo vệ
cho cư dân đại dương xinh đẹp này.
Đến ngày hôm nay, dưới 1%
vùng nước quốc tế được bảo vệ.
Và việc tạo ra những khu dự trữ đại dương là việc sống còn
nếu chúng ta muốn bảo đảm tương lai cho nhiều sinh vật biển.
Nó đòi hỏi sự phối hợp quốc tế.
Nhưng cũng ở đây, vẫn có niềm hy vọng.
Chúng ta có thể xoay chuyển vấn đề.
Chúng ta đã làm một lần trước đây.
Qua nhiều thế kỷ, những quốc gia có biển trên thế giới
đã săn đuổi cá voi đến mức chúng gần như tuyệt chủng.
Và đến năm 1986, những quốc gia đó gặp nhau
đồng ý ngừng việc đánh bắt cá voi thương mại.
Hôm nay, dù chỉ còn vài quốc gia tiếp tục săn cá voi,
một số loài cá voi đã phục hồi.
Trong vùng biển nhiệt đới bao quanh Sri Lanka,
có những câu chuyện về sự tụ tập đông đúc các loại cá voi.
Khi cuộc nội chiến chấm dứt vào năm 2009,
những cư dân địa phương ở đây một lần nữa có thể đánh bắt trong vùng nước này.
Cũng có những báo cáo về sự tụ họp của cá nhà táng,
điều đã không được thấy qua hàng bao thế kỷ.
Người hướng dẫn về biển Daya đã xác định đó là sự thật
phía sau những câu chuyện của ngư dân.
DAYA: Các ngư dân nói với tôi có nhiều cá voi
hơi hướng về phía bắc.
Họ không nói với tôi số lượng bao nhiêu,
nhưng là rất nhiều, không phải chỉ có một hai con.
Er, nhiều lắm.
Trong vòng ba năm,
cuối cùng, anh tìm được chứng cứ chứng minh những lời đồn đại này.
DAYA: Chúng tôi thấy khoảng 15 con cá nhà táng lội ngang chúng tôi.
Rồi bốn con khác lội qua.
Sau đó có khoảng 40 con lội qua tôi, tôi bắt đầu đếm.
Chúng vẫn cứ lội qua, tôi không còn đếm được.
Tôi ước đoán mình đã thấy khoảng 300 con cá nhà táng.
Trước đây cá nhà táng đã bị giết với số lượng lớn
và người ta nghĩ nếu sự giết cá vẫn còn tiếp tục,
loài này sẽ đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
Nhưng giờ, tối thiểu ở đây họ đã thấy chúng với số lượng lớn.
DAYA: Tôi nghĩ rằng chúng đến đây để ăn, giao phối và nuôi con non.
Vậy đây phải là điểm tụ hội của chúng.
Vào lúc này, tôi không biết có nơi nào khác trên thế giới
er, cá nhà táng tụ họp đông như thế này không.
Dù một số quần thể cá voi vẫn còn đang sụt giảm,
cảnh tượng như thế này chứng minh rằng nếu các quốc gia có biển cùng chung tay nhau,
họ sẽ đạt được kết quả đáng ngạc nhiên.
Nhưng hôm nay, đại dương đang đối diện với các nguy cơ trên phạm vi toàn cầu.
Rạn san hô Great Barrier Reef.
Hệ thống san hô lớn nhất thế giới.
Ở đây, chúng tôi đã quay phim được những câu chuyện tiết lộ những con cá đẹp đẽ phải chịu đựng như thế nào.
Con cá ngà thông minh này, chẳng hạn
dùng chỗ san hô cứng ưa thích để đập vỡ con sò.
Hành vi đáng ngạc nhiên này đã được nghiên cứu kỹ càng
bởi nhà khoa học Alex Vail.
Chúng tôi gọi nó là Percy, "Percy, người kiên trì"
vì nó đã dành cả giờ để đập vỏ sò.
Nó phải đập trên 50 lần,
nhưng nó vẫn kiên trì và cuối cùng cũng mở ra được.
Alex lớn lên cạnh Great Barrier Reef
trên một đảo xa, đảo Lizard.
Anh biết rất tường tận rạn san hô.
Nhưng vào năm 2016, khi anh đang quay phim Hành Tinh Xanh II,
Alex là chứng nhân của một tai họa.
ALEX: Khi chúng tôi đang quay phim, mọi thứ hầu như tốt.
Các khóm san hô đều khỏe mạnh.
Nhưng trong những tuần cuối cùng, mọi thứ đã thay đổi.
Tôi chưa bao giờ thấy như vậy trước đây.
Sự kết hợp giữa đại dương ấm lên
và sự kiện thời tiết không đoán định được gọi là El Niño
làm gia tăng nhiệt độ nước biển.
Và điều này gây hậu quả tai hại lên san hô.
Sự nóng lên làm cho thành phần cấu thành san hô mất đi lớp tảo nuôi dưỡng,
để lộ ra bộ xương trắng.
Khi nhiệt độ vẫn còn cao, san hô bị tẩy trắng và chết.
Sự tẩy trắng trong năm nay là xấu nhất trong lịch sử
của Great Barrier Reef.
Khoảng 90% các cành san hô
ở đảo Lizard này bị chết.
Nó có hậu quả thảm khốc
cho các sinh vật khác sống ở đây.
ALEX: Percy lội quanh ngoài đó.
Điều buồn nhất là lâu đài của nó cũng bắt đầu trắng.
Nếu chúng ta mất san hô, chúng ta sẽ mất cá ngà.
Thật buồn khi thấy vùng này như vậy khi lặn xuống
kể từ khi bạn còn là cậu bé còn chơi các hòn sỏi.
Tôi kêu lên trong nón lặn khi tôi trông thấy
bạn biết đấy, những sự tàn phá từ việc tẩy trắng này.
Trong vòng ba năm qua,
trên 2/3 các rạn san hô trên thế giới
chịu đựng trước sự gia tăng nhiệt độ của đại dương.
Đây không phải là thách thức duy nhất mà chúng phải đối diện.
Các cuộc khảo sát đã phát hiện điều căn bản
là thành phần hóa học của đại dương đã thay đổi.
Giao sư Chris Langdon cho tôi xem điều có thể xảy ra
cho tương lai của các đại dương bằng cách đổ dung dịch acid loãng lên vỏ sò.
Độ acid của các đại dương hiện gia tăng lên bao nhiêu?
CHRIS: Giờ nó cô đặc về độ pH của đại dương
nhưng nó làn gia tăng quá trình chúng ta có thể thấy bằng mắt.
Chuyện gì xảy ra, khi những vỏ sò này được làm từ calcium carbonate,
và acid sẽ hòa ta chúng.
Và rạn san hô cũng được làm từ chất liệu giống như vỏ sò.
Nhưng điều này chắc chắn không xảy ra ở đại dương. Đúng không?
Những điều chúng ta thấy ở đây kịch tích hơn ở đại dương.
Nhưng các vỏ sò và rạn san hô thực sự đang bị hòa tan.
Các rạn san hô có thể bị mất vào cuối thế kỷ này.
Và lý do của việc này? Carbon dioxide.
Được hòa ta trong nước biển, nó tạo ra carbonic acid.
Càng có nhiều carbon dioxide trong khí quyển,
các đại dương càng trở nên acid hơn.
Bằng chứng là đốt nhiều nhiên liệu hóa thạch
là lý do hàng đầu làm gia tăng carbon dioxide.
Và điều này là vấn đề cốt lõi.
Là vấn đề cốt lõi.
Nhưng Chris tin là không mất tất cả.
Tất cả những điều chúng ta cần làm là, giảm lượng thảy CO².
Chúng ta chuyển sang dùng dạng năng lượng mới, gió hay mặt trời,
thay vì chất đốt hóa thạch tự nhiên.
Và không thứ nào trong số đó
- đưa đến trường hợp xấu. - Và điều đó giúp giải quyết vấn đề?
Yeah, đúng vậy rồi. Vậy, tương lai sẽ không diễn ra như vậy. Nó sẽ tốt với chúng ta.
Khi thời tiết thay đổi, biển ấm lên.
Đại dương sẽ bị ảnh hưởng nặng nề.
Không nơi nào rõ hơn hai vùng cực.
Nam Cực.
Đối với đội quay Hành Tinh Xanh II, đây là cuộc thám hiểm đầy tham vọng.
Lần đầu tiên trong lịch sử, một chiếc tàu ngầm do con người tạo ra
thử lặn ở độ sâu 1,000m
và tiến đến đáy biển của Nam Cực.
Một hành trình thực sự vào vùng chưa biết đến.
Trong tầm kiểm soát. Đã qua 40m. Hết.
Dẫn đầu đội quay, trong chuyến lặn lịch sử này
là nhà khoa học về biển sâu John Copley.
Chúng tôi có cái nhìn đầu tiên về khung cảnh này.
Và tấm thảm của sự sống quanh chúng tôi thật đáng ngạc nhiên.
Nó quá đẹp.
Lặn trong chiếc tàu ngầm cho John sự hiểu biết toàn diện mới
làm sao hệ sinh thái này hoạt động.
Nhưng nó cũng chỉ cho anh một cơ hội duy nhất
khám phá đại dương ở đây thay đổi như thế nào.
Trong khi chúng tôi quan sát các đời sống của biển nơi đây,
tàu ngầm cũng thu thập môi trường ở đây như thế nào,
chúng tôi đo nhiệt độ, độ mặn của biển.
Ho vọng nó có khả năng cho chúng tôi hiểu những thay đổi
xảy ra ở phần sống còn này của hành tinh.
Để có hình ảnh đầy đủ hơn, John cũng đưa xuống
máy dò nhiệt độ biển sâu.
Dữ liệu của anh cũng đóng góp cho một nỗ lực quốc tế
ghi biểu đồ gia tăng nhiệt độ ở biển và trong khí quyển.
Điều gây ngạc nhiên cho tôi là tất cả các dữ kiện cho thấy
mọi thứ thay đổi nhanh nơi đây.
Chúng tôi tiến về vùng đất chưa có trên bản đồ.
Để hiểu đầy đủ
hậu quả của việc tăng nhiệt độ nơi đây,
John tiến về bầu trời.
Từ đây, anh có thể ghi nhận số lượng và kích thước
các tảng băng trôi được sinh ra khi dãy băng tan chảy và chia tách.
Các tảng băng chúng ta thấy xung quanh cho một số ý tưởng
độ to lớn của quá trình này xảy ra ở Nam Cực.
Khi các tảng băng vỡ ra, chúng cho phép nước,
bị giữ lại giữa các tảng băng qua hàng ngàn năm,
trút ra biển.
Và điều này cũng có thể dự đoán trước mực nước biển sẽ gia tăng.
Nếu các tảng băng vỡ ra, nó sẽ tạo ra cơn lũ.
Băng tuyết trên đất liền sẽ chảy nhanh vào biển
và làm mực nước biển dâng lên.
Nên những gì xảy ra nơi đây ảnh hưởng đến hết thảy chúng ta.
Những thành phố như Miami đứng trước nguy cơ.
Các nhà khoa học dự đoán đến cuối thế kỷ,
mực nước biển sẽ tăng lên một mét thậm chí hai mét.
Nếu điều đó xảy ra, một phần của thành phố này chắc chắn sẽ bị chìm trong nước.
Trên toàn thế giới, hàng trăm triệu người sống gần bờ biển,
và khi mực nước biển tăng lên, cuộc sống của họ bị ảnh hưởng trầm trọng.
Rõ ràng là hành động của chúng ta đã tác động
đến các đại dương trên toàn thế giới.
Trong vòng bốn năm làm loạt phim này
chúng tôi đã là chứng nhân cho các thay đổi trực tiếp.
Nhưng chúng tôi cũng làm việc cạnh những người
cống hiến cả đời để giữ gìn tương lai cho các đại dương.
LUCY: Các đại dương mang cho chúng ta oxygen,
chúng điều hòa nhiệt độ,
chúng mang lại thức ăn, cung cấp nguồn năng lượng.
Thật không thể nghĩ được khi chúng ta có một thế giới mà không có đại dương khỏe mạnh.
CHRIS: Tôi vẫn nghĩ chúng ta có khả năng
thay đổi phương cách trong đó chúng ta làm cạn kiệt nguồn tài nguyên,
trong đó chúng ta đầu độc các đại dương,
và chúng ta có thể thấy một tương lai với những đại dương khỏe mạnh.
LEN: Khi nhìn về phía trước, tôi tin rằng những gì chúng ta đang làm
có thể nhân rộng thêm.
Các động vật sẽ có cơ hội sống còn.
JOHN: Tôi nghĩ chúng ta phải có trách nhiệm
trong việc chọn lựa cá nhân chúng ta làm trong cuộc sống hàng ngày.
Tất cả chúng ta có thể trông đợi sẽ làm gì.
Và những chọn lựa hàng ngày sẽ thêm vào.
Chúng ta đang ở giai đoạn duy nhất trong lịch sử.
Chúng ta cần nhận thức như thế như chưa từng xảy ra trước đây
những gì chúng ta làm cho hành tinh này.
Và chưa bao giờ chúng ta có đầy đủ sức mạnh để làm việc gì như thế.
Chắc chắn, chúng ta có trách nhiệm chăm sóc hành tinh xanh của chúng ta.
Tương lai của loài người,
và thực sự là mọi sự sống trên trái đất,
giờ phụ thuộc vào chúng ta.